સાદું માઇક્રોસ્કોપ એટલે શું? નજીકના બિંદુ (સામાન્ય દ્રષ્ટિ અંતર) પર રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણીનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાદું માઇક્રોસ્કોપ (અથવા બહિર્ગોળ લેન્સ) એ નાની કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અભિસારી લેન્સ છે.
તેનો ઉપયોગ કરવા માટે,વસ્તુને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f$ જેટલા અથવા તેનાથી ઓછા અંતરે મૂકવામાં આવે છે. ચત્તું,મોટું અને આભાસી પ્રતિબિંબ જોવા માટે આંખને લેન્સની બીજી બાજુએ નજીક રાખવામાં આવે છે.
ધારો કે વસ્તુ $u$ અંતરે છે અને પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $D$ (જ્યાં $D \cong 25 \ cm$) પર રચાય છે.
રેખીય મોટવણી $m$ નીચે મુજબ છે:
$m = \frac{v}{u} \quad \dots (1)$
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
બંને બાજુ $v$ વડે ગુણતા:
$\frac{v}{f} = \frac{v}{v} - \frac{v}{u}$
$\frac{v}{f} = 1 - m$
$m = 1 - \frac{v}{f}$
પ્રતિબિંબ આભાસી હોવાથી અને નજીકના બિંદુ પર રચાતું હોવાથી,સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ $v = -D$ લેતા:
$m = 1 - \frac{-D}{f}$
$m = 1 + \frac{D}{f}$

Explore More

Similar Questions

સાદું માઇક્રોસ્કોપ (સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર) એટલે શું?

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $2 \,cm$ અને $3 \,cm$ છે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $15 \,cm$ છે. આઈપીસ દ્વારા બનતું અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત પર છે. ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સથી વસ્તુનું અંતર અને ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા બનતા પ્રતિબિંબનું અંતર અનુક્રમે કેટલું હશે?

જો આપણે $150\; mm$ ટ્યુબ લંબાઈ અને $5\; mm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સવાળા સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાંથી $375$ નું મોટવણી (magnification) મેળવવી હોય,તો આઈ-પીસની કેન્દ્રલંબાઈ આશરે કેટલી હોવી જોઈએ?.....$mm$

સંયુક્ત માઈક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ કેવું હોય છે?

$25 \, cm$ ના નજીકના બિંદુએથી $6$ જેટલા મોટવણી ધરાવતા માઇક્રોસ્કોપિક લેન્સ વડે જોવામાં આવતી વસ્તુનું પ્રતિબિંબ અસ્પષ્ટ મળે છે. જો આ જ લેન્સ સાથે $0.6 \, m$ લંબાઈની ટ્યુબ અને આઈપીસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો અનંત અંતરે મળતું પ્રતિબિંબ અગાઉની સરખામણીએ બમણી મોટવણી ધરાવે છે. તો આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ $.... \, cm$ હશે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo